Wijnstreken

Beste Chianti kopen? Onze tips voor de 10 beste Chianti’s

Inhoudsopgave

Wil je de beste chianti kopen? Dan helpen wij je graag op weg. We vertellen je graag alles over deze bijzondere wijnregio zo je niet alleen beste fles kunt vinden maar ook alles van Chianti weet.

Er zijn maar weinig Italiaanse wijnen die zoveel nostalgie oproepen bij wijnliefhebbers als Chianti. Velen proefden hun eerste slokje pittige Sangiovese uit een ‘fiasco’, een fles verpakt in een rieten mand, in een Italiaans restaurant met pizza of pasta. In de afgelopen decennia is Chianti in enorm kwaliteit toegenomen, hoewel de meeste van zijn topwijnen de smaakpapillen niet zo verleidelijk prikkelen als Barolo en Brunello. Dat is echter een zegen voor slimme drinker die een heerlijke fles Chianti kan bemachtigen voor een betaalbare prijs. Leer deze Toscaanse regio kennen door zijn fascinerende geschiedenis, druiven en appellaties.

De geschiedenis van Chianti, van de Romeinen tot nu

Toscane, de geromantiseerde strook van Midden-Italië bekend om zijn glooiende heuvels, cipressen en stenen kastelen, is ook de thuisbasis van Chianti. De geschiedenis gaat terug tot de Etrusken, die als eersten de regio identificeerden als een aantrekkelijke bron voor druiven. De Romeinen ontwikkelden de landbouw in het gebied verder, waaronder ook het verbouwen van olijven.

Tegenwoordig vallen de productiezones van Chianti rond Florence in het noorden, Siena in het zuiden, Arezzo in het oosten en Pisa in het westen. De geschiedenis van deze steden is zo rijk, gecompliceerd en luguber als een Shakespeariaans drama.

In de 13e eeuw maakte de bitterheid tussen de Florentijnse Guelphs en de Siennese Ghibellijnen plaats voor de opkomst van de beroemde Florentijnse familie, de Medici, in de 14e eeuw. Slimme kooplieden en bankiers, de Medici’s regeerden tijdens de Renaissance, toen kunst, literatuur en wijn floreerden.

In 1716 bakende groothertog Cosimo III de Medici de eerste Chianti-wijnzone af, nu bekend als Chianti Classico. Twee eeuwen vooruit en de productie was in de hele regio gegroeid. De Italiaanse regering creëerde in 1967 de Chianti Denominazione di Origine Controllata (DOC), die een centrale subzone van Chianti Classico was.

Het succes van Chianti was echter ook zijn ondergang. In de jaren zeventig leidde de grote vraag tot een uitbarsting van aanplant van wijngaarden. Regels die inferieure druiven toestonden of zelfs vereisten, droegen bij aan overproductie en teleurstellende wijnen. De prijzen en de reputatie van de regio kelderden, iets waar veel telers nog steeds mee worstelen.

Aan het einde van de jaren 70 begon een groep kwaliteitsbewuste producenten wijn te bottelen buiten de door de DOC goedgekeurde druiven, wat leidde tot de creatie van ‘Super Tuscans’. Deze wijnen bestaan, ook vandaag de dag nog, uit een grote meerderheid druiven die niet binnen de wetgeving van Chianti vallen. De kwaliteit van deze wijnen is echter vaak uitzonderlijk goed. Bekende voorbeelden van Super Tuscans zijn; Ornellaia, Sassicaia, Tignanello.

Uiteindelijk werden de regels van Chianti gemoderniseerd om de hedendaagse wijnbereiding en smaken te weerspiegelen en stond een bepaald percentage van deze internationale druiven toe, maar met Sangiovese die dominant bleef in de blend.

De appellatie zou in 1984 de status Denominazione di Origine Controllata e Garantita (DOCG) krijgen, het hoogste niveau van wijnclassificatie in Italië. En in 1996 scheidde Chianti Classico zich af van Chianti DOCG en werd zijn eigen DOCG.

Gecombineerd blijven Chianti en Chianti Classico DOCG’s meer wijndruiven telen dan enige andere Italiaanse regio behalve Prosecco, hoewel betere klonen van druivenstokken en een focus op lagere opbrengsten de kwaliteit hebben verbeterd.

Sangiovese, heer en meester op Toscaanse bodem

Sangiovese is het hart en de held van Chianti. Zijn visitekaartje is een overheerlijke zuurgraad, een transparante robijnrode tint en smaken van zwarte en rode kersen. Verdere accenten van viooltjes, kruiden, specerijen en aarde komen veel voor in dit droge rood. Matige tannines nemen toe met de kwaliteit, evenals structuur en body, die evolueert van licht naar medium. Chianti bereikt zelden de kracht en dichtheid van, zijn op Sangiovese gebaseerde neef,  Brunello verder naar het zuiden in Montalcino.

Chianti Classico, Chianti en zijn subzones

Zoals alle Italiaanse wijnen, heeft Chianti strikte regels. En zoals alle Italiaanse regels zijn ze vaak verwarrend. Er zijn verschillende categorieën “Chianti”. Er is Chianti, de verzamelbenaming onderaan de kwaliteitspiramide; Chianti Classico, die zijn eigen benaming heeft; en Chianti Rufina en Chianti Colli Senesi, subzones van Chianti die bekend staan om hun hoogwaardige bottelingen. Het Consorzio Vino Chianti staat garant voor het opstellen en naleven van deze strenge, maar belangrijke regels.

Chianti DOCG

Sinds 1996 vereisen de regels van Chianti’s breedste benaming een minimum van 70% Sangiovese en een maximum van 10% zijnde de witte druiven Malvasia en Trebbiano. Inheemse rode druiven zoals Canaiolo Nero en Colorino, evenals de internationale variëteiten zoals Cabernet Sauvignon, Merlot en Syrah zijn ook toegestaan. Deze voegen fruit, tannine of zachtheid toe aan de uiteindelijke blend.

De zeven subzones van Chianti DOCG

  1. Chianti Colli Aretini
  2. Chianti Colli Fiorentini
  3. Chianti Colli Senesi
  4. Chianti Colline Pisane
  5. Chianti Montalbano
  6. Chianti Montespertoli
  7. Chianti Rufina

Druiven uit de hele regio (maar met uitzondering van de Chianti Classico-zone) kunnen in de wijn worden gemengd. Chianti is bedoeld om jong, helder en fris te worden geconsumeerd. Chianti DOCG heeft twee categorieën van hogere kwaliteit: Superiore, voor wijnen gemaakt van lagere opbrengsten dan pure Chianti, en Riserva, voor wijnen die minstens twee jaar gerijpt zijn voordat ze op de markt worden gebracht.

Chianti DOCG is verdeeld in zeven subzones: Chianti Rufina, Chianti Colli Aretini, Chianti Colli Fiorentini, Chianti Colli Senesi, Chianti Colline Pisane, Chianti Montalbano en Chianti Montespertoli. Wijnen die in deze gebieden worden gemaakt, kunnen ervoor kiezen om de naam van hun subzone te gebruiken of gewoon als Chianti te worden geëtiketteerd. Van de zeven subzones zijn Rufina en Colli Senesi de meest beschikbare op de wijnmarkt.

Chianti Rufina

Chianti Rufina wordt beschouwd als een van de meest kwaliteitsgedreven zones, na Chianti Classico. Rufina is in vergelijking daarmee klein, met een productie van zo’n drie miljoen flessen per jaar. Als onderdeel van Chianti DOCG moet Rufina ten minste 70% Sangiovese bevatten, terwijl de rest wordt gemengd met Canaiolo, Colorino of internationale blauwe variëteiten.

Rufina ligt het verst van de kust en beschikt over hoger gelegen wijngaarden dankzij de ligging in de uitlopers van de Apennijnen. Door het koelere klimaat rijpt Sangiovese langzamer. Met een aanzienlijk verschil tussen dag- en nachttemperaturen, behoudt Rufina zijn zuurgraad en heerlijke parfum, hoewel wijnen hard en hoekig kunnen zijn zonder voldoende fruit om ze te ondersteunen.

Tientallen jaren geleden, tijdens Chianti’s koudste jaargangen, kon hoogte een vloek zijn. Maar naarmate het wereldwijde klimaat verandert, zijn de Rufina-wijngaarden goed gepositioneerd.

In stijl en inhoud weerspiegelt Chianti Rufina Classico met zijn levendige fruit en sappige zuurgraad, samen met een tanninestructuur die zich leent voor vijf tot tien jaar rijping, vooral van de beste jaargangen en producenten, of van het hogere Riserva-niveau.

Chianti Colli Senesi

Na Rufina is Chianti Colli Senesi de volgende noemenswaardige subzone. Het ontleent zijn naam aan de ligging op de heuvels die Siena omringen in het zuiden van Toscane. De nabijheid van de Toscaanse DOCG’s Brunello di Montalcino en Vino Nobile di Montepulciano leidt af en toe tot overlappingen, wat de opwinding over de kwaliteitsvooruitzichten van Colli Senesi vergroot.

De aanduiding Colli Senesi wordt echter nog steeds gebruikt voor op Sangiovese gebaseerde wijnen die afkomstig zijn van minder opmerkelijke locaties.

Variatie in hoogte en bodem geeft nuance aan deze Senesi-wijnen, hoewel ze over het algemeen fruitig en benaderbaar zijn met een vleugje rustiek. Nieuw eiken en barrique worden meestal niet gebruikt, ten gunste van zuiverheid, kruiden en fruit in de wijnen.

Chianti Classico DOCG

Deze appellatie ligt in het hart van de bredere Chianti-regio. De grenzen werden voor het eerst gedefinieerd in de 18e eeuw, maar werden in de jaren dertig aanzienlijk vergroot. Velen dachten dat deze stap de reputatie van het merk had geschaad, hoewel een dergelijke uitbreiding gebruikelijk is in Italiaanse wijnregio’s.

Vandaag de dag wordt Chianti Classico DOCG door velen beschouwd als het aanbod van de hoogste kwaliteit voor Chianti.

Gallo Nero, het symbool voor alle Chianti DOCG wijnen
Gallo Nero, het symbool voor alle Chianti DOCG wijnen

Het embleem van Chianti Classico is de zwarte haan, of gallo nero. Het heeft betrekking op een legende over het gebruik van hanen om een grensgeschil tussen de strijdende provincies Sienna en Florence te beslechten. De zwarte haan was het symbool van Florence, terwijl de witte haan Sienna vertegenwoordigde. Het is duidelijk wie die wedstrijd domineerde.

Chianti Classico DOCG-druiven worden gekenmerkt door verfrissende zuren en zijn typisch afkomstig van wijngaarden die op grotere hoogten zijn aangeplant dan Chianti DOCG. Smaken zijn onder meer violet en kruiden gelaagd bovenop sappige kersen. Tannines en structuur nemen toe met de kwaliteit, maar weerspiegelen eerder fruit en terroir dan eikenhout. Nieuwe eik, die wijn in bakkruiden en vanille kan smeren, is grotendeels verlaten. Traditionele grote eikenhouten vaten hebben nu de voorkeur, die wijnen meer transparantie geven.

9 Chianti Classico DOCG wijndorpen

  1. Barberino Val d’Elsa
  2. Castellina in Chianti
  3. Castelnuovo Berardenga
  4. Gaiole in Chianti
  5. Greve in Chianti
  6. Poggibonsi
  7. Radda in Chianti
  8. San Casciano Val di Pesa
  9. Tavernelle Val di Pes

Chianti Classico moet minimaal 80% Sangiovese bevatten. Er mag maximaal 20% van de overige rode druiven Colorino, Canaiolo Nero, Cabernet Sauvignon en Merlot worden gebruikt. Witte druiven werden vanaf 2006 niet meer toegestaan.

Er zijn drie kwaliteitsklassen in de appellatie. Annata, of de standaardwijn, rijpt 12 maanden voordat ze wordt vrijgegeven, terwijl Riserva 24 maanden moet rijpen. Gran Selezione heeft met 30 maanden de langste rijpingsvereiste.

In februari 2014 debuteerden de eerste Gran Selezione-wijnen van het hoogste niveau van het oogstjaar 2010. De categorie vereist ook op het landgoed geteelde druiven en goedkeuring van een proefpanel.

Chianti Classico is verdeeld in negen gemeenten. In de provincie Siena: Radda in Chianti, Gaiole in Chianti, Castellina in Chianti, Castelnuovo Berardenga, Poggibonsi. In de provincie Florence: Greve in Chianti, Barberino Val d’Elsa, San Casciano Val di Pesa, Tavernelle Val di Pesa. Hoewel etikettering per gemeente nog niet is toegestaan, weerspiegelen wijnen nog steeds verschillen in bodem en microklimaat, dus in de toekomst kunnen er nog meer indelingen verschijnen.

De 10 beste Chianti's voor jou geselecteerd

author-avatar

Over Simon Templar

Zeker geen heilige, maar wél de inspirator achter het Buydrinks team. Simon houdt zich onledig met de technische kant van de zaak en knoopt naar eigen zeggen links aan tags, en slugs aan domeinen. Of zoiets. Volgens hem is er maar 1 ding goed aan het mislukte wijnjaar 1977: zijn neerdaling tussen de gewone mensen. En de Port van Fonseca, dat ook.

Terug naar overzicht